Buik en bloed van de Russen

Tamarah Benima

Mijn vader Piet en zijn broers David en Benno stemden na de Bevrijding op de CPN, de Communistische Partij Nederland. Uit dankbaarheid. Zij hadden bijna drie jaar ondergedoken gezeten. Op een landkaart van Europa hadden ze de opmars van de Russen dag na dag gevolgd. D-day was voor hen niet het begin van de bevrijding. De Engelsen en de Amerikanen waren ontegenzeggenlijk helden. Maar ‘de Russen’ (het correctere ‘de Sovjets’ werd niet gebruikt) hadden met hun twintig miljoen doden offers gebracht die van een andere orde waren.

Zus Betty trouwde een Canadese soldaat en vertrok begin jaren 50 naar Canada en later naar de Verenigde Staten. David en Benno volgden haar. Zus Emmy ging naar Israël. Mijn vader bleef met zijn gezin als enige in Nederland. Tijdens de Cubacrisis, in 1962, belde David. Midden in de nacht. ,,De Russen staan voor de deur.” Ik hoor mijn vader nog zeggen tegen mij: ,,Moet hij me daarvoor wakker maken?” Toen ik in 1975 naar Berlijn verhuisde, hoorde ik hoe ‘de Russen’ in april 1945 alles wat vrouw was – van 9 tot 89 – hadden verkracht. Dat verhaal klopte niet. Van de naar schatting 1,4 miljoen vrouwen in Berlijn werden enige tienduizenden verkracht door Russische militairen. Het is gruwelijk genoeg.

Overigens, zij waren niet de enige bevrijders die zich aan vrouwen vergrepen. De bevrijding van Stuttgart en omgeving, ook in april 1945, betekende voor 1198 vrouwen verkrachting door de Franse bevrijders. Het betrof meisjes van 14, maar ook vrouwen van 74 jaar. Ingrid Schmidt-Harzbach schreef er een artikel over getiteld Eine Woche im April. Berlin 1945. Vergewaltigung als Massenschicksal. Ze heeft geen informatie over de straffen die de Franse soldaten kregen. Wel vermeldt ze dat 971 Amerikaanse luchtmacht-militairen tussen 1942 en 1947, vechtend of gelegerd in Duitsland, voor verkrachting werden veroordeeld. Maar liefst 52 van hen kregen de doodstraf. Overigens, de opvatting onder overwonnen Duitsers (aangewakkerd door Amerikaanse anti-communisten) dat de Russische soldaten toestemming hadden van hun oversten om een paar dagen hun gang te gaan, klopt ook niet. Ook Russische militairen werden voor deze wandaad door hun oversten voor een gerecht gebracht.

Hoe het ook zij, dit alles is een schaduwkant van de geslaagde poging de nazi’s weg te vagen. Nazi’s, die krijgsgevangen vrouwen in hun bordelen lieten werken en zich in het Oosten op hun beurt aan verkrachting hadden schuldig gemaakt.

Appeltje te schillen

Oorlog is een verschrikkelijk fenomeen. En dat geldt ook voor dictatuur. Het allermooiste daarover heeft Svetlana Alexejewitsch geschreven. De winnares van de Nobelprijs voor Literatuur schreef Het Einde van de Rode Mens en De oorlog heeft geen vrouwengezicht. In het eerstgenoemde boek komen veel WO II-veteranen aan het woord. In dat laatste boek Sovjet-vrouwen die meestreden tegen de nazi’s. Op alle mogelijke manieren: als soldaten, als verpleegster, als koerierster, als spion, als pilote, enzovoort. Als je hun verhalen hebt gelezen, begrijp je dat Vladimir Poetin razend is dat hij niet werd uitgenodigd voor de herdenking van D-day. Ja, Europa heeft een appeltje met hem te schillen over de annexatie van de Krim, en Nederland over het neerhalen van de MH17. Maar die twintig miljoen doden in de Sovjet-Unie, en de trauma’s van nog eens tientallen miljoenen Sovjets hadden niet vergeten mogen worden toen de uitnodigingen voor de Herdenking de deur uitgingen.

Het is ook diplomatiek gezien onbegrijpelijk. Door zijn inspanningen tegen de nazi’s lag de macht en invloedssfeer van de Sovjet-Unie tot 1989 diep in Europa. Tot Berlijn, Leipzig, Praag. Na het ineenstorten van het IJzeren Gordijn zag de Europese Unie zijn kans. In 2004 werden Tsjechië, Slowakije, Polen, Slovenië, Estland, Letland, Litouwen, Hongarije, Roemenië en Cyprus lid van de EU. In 2007 ook Roemenië en Bulgarije, en in 2013 Kroatië. Van Ruslands vette buik in het Westen is geen gram vet over. Het waren allemaal landen, afgezien van Cyprus, waar de grond doordrenkt is van het bloed van de Sovjets. De dankbaarheid van die volkeren is uitgewist door de 45 jaar dictatuur van diezelfde Sovjets en hun plaatselijke handlangers. Dus dat die landen kozen voor EU en NAVO en tegen de Russen en het Warschaupact is begrijpelijk.

Toch kan ik, als het over de bevrijding gaat, het positieve sentiment voor ‘de Russen’ dat ik meekreeg van mijn vader, niet helemaal loslaten. Hoe lang mijn vader en zijn broers voor de CPN bleven stemmen, vertelt het verhaal overigens niet.