Bonafide of niet bonafide, dat is de vraag

Tamarah Benima

Je bent een motorliefhebber en wilt je aansluiten bij een club. Hoe weet je dan welke motor- club bonafide is en welke een criminele organisatie? Deze vergelijking drong zich op na een zoektocht hoe het eigenlijk zit met het Europese Parlement. Als u midden in de nacht wordt wakker gemaakt en de partijen in het Nederlandse parlement moet noemen, vergeet u misschien 50Plus of de Partij van de Dieren. Maar al met al zult u er wel uitkomen.

Maar heeft u enig idee waar ALDE voor staat? Of wat het verschil is tussen Europa van Naties en Vrijheid (ENV) en Europa van Vrijheid en Directe Democratie (EVDD)? Om maar te zwijgen van de Werdegang van de laatste: gevormd, opgeheven, heropgericht. Een van de partijen die in de EVDD-fractie zitten is de Italiaanse Vijfsterrenbeweging, van clown Beppo Grillo. Daarvan zijn de mogelijke standpunten nog wel te achterhalen. Maar waarom werd het Letse parlementslid van Latvijas Zemnieku savienïba in 2014 niet herkozen? Wikipedia geeft geen uitsluitsel en op de officiële website van de Europese Unie is ook geen informatie te vinden.

Bij de Litouwse partij Tvarka ir teisingumas (Orde en Recht), ook van EVDD, staat een foto van een van de twee Europarlementariërs. Maar wie is die gast? Dat blijkt Rolandas Paksas te zijn. Iets meer dan een jaar (2003-2004) was Paksas president van Litouwen. Toen moest hij het veld ruimen vanwege ‘ongeoorloofde partijfinanciering bij de presidentsverkiezingen, lekken van staatsgeheimen naar de Russische geheime dienst en immobiliënfraude’. Je mag hopen dat deze Wikipedia-informatie klopt, want ik ken geen Litouws en ken geen Litouwer, dus de oorspronkelijke bronnen over Orde en Recht doorvlooien zit er niet in. Dat geeft niet, want als Nederlandse kiezer kun je niet stemmen op een partij in de EVDD-fractie.

Maar voor de EVP, de grootste fractie in het Europese Parlement, wel. Stem je CDA dan krijg je Platforma Obywatelska er gratis bij: voor de invoering van de doodstraf. Dat laatste vind de Polskie Stronnictwo Ludowe helemaal niks. Ook een Poolse partij in de EVP-fractie.

Fractie

Wist u trouwens dat elk Europarlementslid zich aan moet sluiten bij een fractie, en dat zo’n fractie minimaal 25 leden moet hebben en dat die leden stemmen moeten hebben getrokken uit een kwart van de lidstaten van de Europese Unie? (Zeg eerlijk: weet u hoeveel lidstaten de EU nu heeft?) Snappen doe je die eisen wel: zo kunnen er maximaal dertig fracties ontstaan. Daar zonder zouden de 750 parlementsleden amok kunnen maken door allemaal individueel op te treden en spreektijd en een plaats in een van de twintig EU-parlementscommissies te eisen. Maar juist die fractievorming vermoordt ieder democratisch bedrijf.

Er zijn nu acht eurofracties. Het zijn monsterverbonden van de meest uiteenlopende partijen. Iedere afwijkende mening wordt gesmoord ten behoeve van het bijeenhouden van de fractie. Het is nog veel erger dan in ons nationale parlement. Daarvoor een keuze maken, vinden inmiddels twee op de drie kiezers een bijna onmogelijke opgave. Want elke partij heeft standpunten die je omarmt en standpunten waar je je helemaal niet in kunt vinden. Plus dat je ook nog moet zien te voorspellen hoe ‘jouw’ partij zich gaat opstellen bij landelijke coalitiebesprekingen.

Coalities

Bij de verkiezingen voor het Europese Parlement stem je in feite op een bestaande coalitie. Of beter, op een van de (nu bestaande) acht ‘coalities’. Je kiest voor de worteltjes en de prei van het CDA omdat je van groentesoep houdt, maar je blijkt te hebben gekozen voor borsjt (bietensoep), waar je van gruwt. Je kiest voor de boterham met pindakaas van de ChristenUnie, maar je krijgt een krentenbol met marmite. Of, om een andere metafoor te gebruiken, je laat je verleiden door de witte sokken van partij A, maar je moet als EU-kiezer vier jaar door het leven met een grauw verwassen coltrui van partij Z, die samen de EVP, S & D, ECH, ALDE, GUE/NGL, Groenen/VEA, EVDD of ENV vormen.

En, om terug te komen op het begin, het is voor een willekeurige kiezer, zoals u en ik, onmogelijk te bepalen hoe bonafide een EU-fractie is of dat een fractie trekjes heeft van een criminele organisatie. Vind u dat laatste een ongeoorloofde beschuldiging? Zelfs D66’er Sophie in ’t Veld heeft ‘niks fout gedaan’, maar blijkt grootgraaier en Rolandas Paksas is niet de enige EU-parlementariër die moreel niet deugt. Dat is het enige dat ik zeker weet.