Wopke Hoekstra is beschikbaar

Contrapunt
Sytze Faber

Of Sybrand Buma nu wel of niet burgemeester van Leeuwarden wordt, het einde van zijn politieke partijleiderschap naakt. Het is woelig in het CDA, verandering kondigt zich aan. De gang van zaken rond het kinderpardon en het recente manifest van kritische veteranen illustreerde dat publiekelijk. Trouwens, Buma heeft zelf – ere wie ere toekomt – bij de laatste kabinetsformatie al gehint op het einde van zijn leiderschap. Hij droeg Hugo de Jonge en Wopke Hoekstra voor als minister. Hij nomineerde daarmee beiden als ‘kroonprins’, als opvolger van hem. Een in de politiek zeldzaam blijk van zelfrelativering.

Een maand geleden, 6 april, schreef ik al – ook een columnist hoeft zichzelf niet weg te gooien – dat het CDA volk en vaderland een dienst zou bewijzen als het zou voorsorteren op Hoekstra als toekomstig lijsttrekker. Hij kan een game change, een keerpunt, bewerkstelligen in het in zichzelf gekeerde Haagse wereldje. Afgelopen dinsdag gaf hij een voorproef.

Hoekstra was uitgenodigd aan de Berlijnse Humboldt-universiteit de jaarlijkse Lezing te houden. Dan ben je niet van de straat. Zijn speech ademde visie en ambitie bij de onderwerpen van deze tijd: migratie, klimaat, een nieuw en beter Europa, China. Zijn offensieve, onbeschroomde toon was een verademing na de defensieve knieperigheid die al jarenlang de Haagse politiek typeert als ze over de nationale schutting kijkt. In de publiciteit was brede lof zijn deel.

Ongelijkheid

Er is overigens meer nodig om als staatsman in spe ook uit de dop te komen. Bij een pleidooi voor een nieuw en beter Europa zal ook een belangrijke plaats moeten worden ingeruimd voor een omvattend plan om de steeds groter wordende inkomens- en vermogensongelijkheid – onacceptabele bijvangsten van globalisering en neoliberalisme – om te buigen. Rijken worden steeds rijker en (kans)armen belanden steeds dieper in de puree. Een ideale voedingsbodem voor populisme. In 2013 legde de Franse econoom Piketty al uit haarfijn wat de oorzaken zijn en wat er tegen gedaan moet worden. Hij sprak tot dusver voor dovemansoren. Neem ons eigen land – en we zijn niet eens het slechtste jongetje van de klas – als illustratie hoe alarmerend de situatie is.

Voor lageropgeleiden en minima wordt het door de stijgende huren en woningprijzen bijna onmogelijk in grote steden te wonen. Anderhalf miljoen Nederlanders laboreert aan een gebrek aan adequate lees- en schrijfvaardigheid. Bijna een half miljoen schoolkinderen groeit op in schrijnende armoede en uitzichtloosheid.

Verwachtingen

Hoekstra is een veelbelovende politicus, maar hij zal nog wel een sociaal deltaplan moeten presenteren. Zijn cv wekt ook in dit opzicht overigens verwachtingen. In 2010 was hij tegen de gedoogcoalitie met de PVV. Van het opschuiven van zijn partij in rechtse, neoliberale richting moet hij niets hebben. Gelijkwaardigheid van alle burgers, zo bewees hij als Eerste Kamerlid, is bij hem geen vroom beginsel.

Volgende week weten we of Buma burgemeester van Leeuwarden wordt. Veel ingrijpender zal over een maand of vier een overstap van premier Rutte naar Brussel zijn. De kans daarop is er zonder meer. Zijn vleesgeworden compromissenvaardigheid voorziet daar in een behoefte, in ons land is hij over zijn top heen. CDA en D66 eisten vorig jaar al dat er na een tussentijds vertrek van Rutte vervroegde Kamerverkiezingen moeten komen. De nieuwe VVD-leider krijgt dan niet de kans zich als premier te profileren. De centrale vraag wordt wie in de campagne dé natuurlijke tegenspeler wordt van Baudet. Met zijn in de media vakkundig gepushte, sterk inhoudelijke Humboldt-toespraak maakte Wopke Hoekstra alvast duidelijk dat hij beschikbaar is. Prima timing.

Reageren? fabersyma@gmail.com