Winst voor de flanken

Sytze Faber

Leven als opdracht. Dat is de mooie titel die Willem van Bennekom meegaf aan zijn ook al mooie biografie over Ed van Thijn (1934). PvdA’er Van Thijn was Kamerlid, minister, een prikkelende boekenschrijver, de langst zittende burgemeester van Amsterdam (1983-1994). Over de biografie zal ik het nog wel eens hebben. Ook een beetje omdat Van Thijn en ik ruim zeven jaar tegelijkertijd op het Binnenhof bivakkeerden. Nu houd ik het bij één citaat, dat me van pas komt.

In 1992 trekt Van Thijn zich het lot aan van Tanou, een vluchteling uit West-Afrika. Die is, zonder dat hij er zelf iets aan kon doen, vastgelopen in het asielmoeras. In 2016 komt Van Thijn er tot zijn verbijstering achter dat het probleem nog steeds niet is opgelost.

Hij schrijft dan in een brief: ‘Ik ben jarenlang getuige geweest van een continue wanprestatie van de IND – zoekmaken van papieren, het niet opvolgen van gerechtelijke uitspraken, het negeren van de Nationale Ombudsman (…). Het ware toch werkelijk tijd dat aan deze martelgang een einde wordt gemaakt.’ Het lijkt te hebben geholpen. In 2017, na een kwart eeuw (!), wordt Tanou eindelijk genaturaliseerd tot Nederlander. Zijn geval is exemplarisch.
Trouw maakte dezer dagen melding van ellenlange wachttijden bij ‘echte’ asielzoekers, waarvan al is vastgesteld dat ze vermoedelijk een verblijfsvergunning zullen krijgen. Bij het drama rond het kinderpardon bleek al eerder dat veel vluchtelingenkinderen zich in ons land wortelen omdat de IND-procedures uiterst stroperig verlopen.

Geen uitzondering

Nog veel ernstiger is de conclusie van Amnesty International, dat de IND herhaaldelijk verkeerde inschattingen maakt. Een recent voorbeeld is het op last van de IND terugsturen van politiek vluchteling Ali Mohammed al-Showaikh (27) naar het dictatoriale Bahrein. Na aankomst werd hij meteen achter slot en grendel gezet, gemarteld en in een handomdraai tot levenslang veroordeeld. De IND wil – zo zijn de technocratische manieren – niet reageren.

Sinds 1992 (Van Thijn) is er in feite geen spat veranderd. Wegens chronische personeelstekorten en incompetentie is de IND een falende organisatie. Al die tijd stond de politiek erbij en keek er naar. Tekortschietende politieke controle is helaas geen uitzondering, maar regel! Afgelopen week doken er weer twee nieuwe voorbeelden op: een extreem slechte waterkwaliteit in ons land en hoge concentraties gif in de huizen in de buurt van bollenvelden. Beide gevallen zijn te wijten aan jarenlang overmatig gebruik van bestrijdingsmiddelen. Al lang bekend, nooit serieus onderzocht.

Niet verder kijken

Kim Putters, de ver boven de middelmaat uitstekende directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, legt in zijn pas verschenen boek Veenbrand de vinger op een wonde plek: de Haagse politiek kijkt niet verder dan vandaag, terwijl Nederland snakt naar antwoorden op grote vragen. Het RTL-verkiezingsdebat van afgelopen donderdagavond, geleid door de in de afgelopen veertig jaar volledig met het Binnenhof vergroeide Frits Wester, bevestigde zijn analyse. Geen woord over de fatale mensenrechtenschending van Ali Mohammed. Rechtse populisten die het verleden idealiseren. Kosmopolieten die in de ban zijn van de toekomst. Middenfiguren die het moeten hebben van koopkrachtplaatjes en Zwarte Piet.

Bovendien hebben de Frits Westers behoefte aan een nieuwe film. Vandaar journalistieke egards voor nieuwkomer Baudet. Na het RTL-debat stond zelfs Jinek hem op te wachten.

Kiezers die als stemvee worden bejegend, gaan zich zo gedragen. Als er de komende tien dagen niets verandert, zullen in de nieuwe Eerste Kamer de door Buma wat misprijzend genoemde flankpartijen een zeteltal hebben dat weinig onderdoet aan dat van de vier coalitiepartijen.

Het zal het gelijk van Putters onderstrepen (en Van Thijn is weer een illusie armer).

Reageren? fabersyma@gmail.com