Richting ICT-afgrond

Tamarah Benima

Weet u waar UWV voor staat? Ik moest het opzoeken. Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen. Zij betalen de uitkeringen bij werkloosheid, ziekte, arbeidsbeperking, zwangerschap, adoptie, pleegzorg, arbeidsongeschiktheid, enzoverder.

Als ik het goed begrijp heeft het UWV dossiers van twintig miljoen mensen, of in UWV-jargon: ‘in de polisadministratie geregistreerde inkomstenverhoudingen’. Of het UWV heeft de hele Nederlandse bevolking in zijn administratie, plus emigranten, plus overledenen. Maar het kan ook zijn dat er aan een paar miljoen inwoners van Nederland een veelvoud aan uitkeringen hangen.

Hoe het zij, de werknemers van het UWV maken amok. Elk jaar besteedt het UWV 250 miljoen euro aan ICT. De computersystemen hangen waarschijnlijk met touwtjes aan elkaar. De top wil nieuwe systemen. Die kosten vijfhonderd miljoen euro (meer dan een miljard oude guldens). Dat is de schatting. Helaas, een eerder ICT-project van het UWV was geschat op veertien miljoen euro en kostte uiteindelijk vierhonderd miljoen euro. Een ander project strandde nadat er negentig miljoen euro voor was uitgegeven. Dat de nieuwe ICT dus misschien wel zes miljard gaat kosten, is niet zo raar gezien het rebellerende personeel.

Een paar geleden schreef Bart de Koning¬†Operatie Blauw, over de bureaucratie bij de politie. Hij constateerde bijna zevenhonderd (!) verschillende computersystemen bij de politie. Die uiteraard niet allemaal met elkaar samenwerkten. Het was maar een voorbeeld van een sector waar de ICT nog een eeuw nodig heeft om goed op orde te komen. Een eeuw? Overdrijf je niet, Benima? Nee. We krijgen al decennia te horen dat ICT ons enorm veel voordelen oplevert. En die voordelen zijn er ook. Maar de ICT maakt ook allerlei diensten veel duurder, omslachtiger, ondemocratischer, minder transparant. De kosten voor de burger van grootschalige, mislukte ICT-projecten bij de overheid, zou ik wel eens doorberekend willen zien. Dus, driemaal hoera voor het UWV-personeel dat een ICT-afgrond gegraven ziet worden door directeuren met peperdure, want onbeheersbare ambities, en heel hard ‘nee’ roept.