Remonstranten leggen bij 400-jarig bestaan nadruk op tolerantie

Jan Auke Brink

Vierhonderd jaar geleden werden de remonstranten weggestuurd van de Dordtse Synode. Het was het begin van de Remonstrantse Broederschap. Deze geschiedenis werd afgelopen zondag met een viering in Rotterdam herdacht als opening van een jubileumjaar.

De geloofsopvattingen van de remonstranten werden begin 1619 veroordeeld door de Nationale Synode van Dordrecht (1618 – 1619). Zo’n tweehonderd remonstrantse predikanten werden verbannen uit de Republiek. Een aantal van hen kwam samen in Antwerpen en richtte daar een broederschap op om elkaar en de achtergebleven remonstranten in de Republiek te steunen: de Remonstrantse Broederschap.

Nu, vierhonderd jaar later, staan de remonstranten stil bij deze gebeurtenissen. Zondag ging in het jubileumjaar officieel van start gegaan met een landelijke dankdienst in de Rotterdamse Arminiuskerk.

Tijdens die dienst is de jubileumcantate Rust vinden in verwondering van organist en componist Willem van Twillert voor het eerst uitgevoerd. In de cantate is een lied van theoloog, dichter en schrijver Sytze de Vries verwerkt.

Animatie

Om meer mensen bekend te maken met de remonstranten is voor het jubileumjaar een animatiefilmpje uitgebracht. Dat vertelt in vier minuten over de zeventiende-eeuwse strijd tussen de rekkelijken en de preciezen, waar de remonstranten uit zijn voortgekomen. In een oneerlijke boxwedstrijd tussen Jacobus Arminius (1560 – 1609) en Franciscus Gomarus (1563 -1641) worden de rekkelijke remonstranten verslagen: ,,Helaas. Orthodoxie en conservatisme kregen de overhand.”

De remonstranten presenteren zichzelf met nadruk als tolerant en vrijzinnig protestants. De animatie belicht bijvoorbeeld het gegeven dat vrouwen sinds 1921 predikant mogen worden, net als het feit dat homo’s sinds 1986 bij de remonstranten in het huwelijk mogen treden.

Tijdens het jubileumjaar organiseren de remonstranten komende maanden verschillende activiteiten. Zo speelt verteller en acteur Marijke Broekhuijsen haar vertelvoorstelling Zit er nog rek in? Rekkelijk en precies, toen en straks in twintig remonstrantse gemeenten, woensdag staat ze in de Waalse kerk te Leeuwarden. Aan de hand van de ontstaansgeschiedenis van de remonstranten trekt Broekhuijsen in de voorstelling een lijn van rekkelijk denken in de zeventiende eeuw naar hedendaagse voorbeelden van rekkelijkheid.

Schrijfwedstrijd

Ook is er de schrijfwedstrijd voor een nieuw kerklied opgezet, waarbij mensen een tekst voor een een eigentijds loflied, een gebed of een nieuwe psalm kunnen schrijven. Inzenden kan tot en met 14 april 2019. De prijsuitreiking van de liedschrijfwedstrijd is zaterdag 22 juni tijdens een concert in de Geertekerk in Utrecht.

Tien teksten worden daarvoor op muziek gezet. Het winnende lied wordt op 14 september gezongen tijdens de slotbijeenkomst van het jubileumjaar in de voormalige remonstrantse kerk Rode Hoed in Amsterdam.

Zie voor alle activiteiten www.remonstranten.nl/400-jaar-remonstranten