Strijdster tegen mensenhandel en moderne slavernij

Jan Auke Brink

Anita Delhaas-van Dijk werd eind 2017 directeur van International Justice Mission (IJM) Nederland/Europa. In 2018 heeft ze voor IJM veel in beweging kunnen zetten, in 2019 hoopt ze nog meer te kunnen doen tegen slavernij.

Eind 2015 keerde Anita Delhaas- van Dijk (59) terug uit Libanon, waar ze voor World Vision het Syrisch vluchtelingenwerk leidde. Daarvoor werkte ze voor dezelfde hulpverleningsorganisatie zes jaar in Roemenië. Als bestuurslid is ze nauw betrokken bij Re-starter, een coaching netwerk voor vluchtelingen, Stichting Kinderen van Cairo en Open Doors Nederland. Ze is getrouwd met Robert en lid van CrossRoads Kerk in Amsterdam.

Toen het jaar 2018 begon, welke datum had u toen al rood omcirkeld?

,,23 juni: de dag van de MudRaise. Wereldwijd worden veertig miljoen mensen als slaaf uitgebuit, dat moet stoppen. IJM zet zich in om slaven te bevrijden, te zorgen dat slaveneigenaren de gevangenis in gaan en om slavenhandel kapot te maken. IJM doet dit door lobbywerk in Den Haag, fondsen te werven bij het Nederlandse publiek en door ludieke acties, zoals de MudRaise. In 2018 deden zo’n tweehonderd deelnemers, jong en oud, mee aan de MudRaise. Ze legden een parcours van drie, zes of negen kilometer af, met hindernissen waarbij deelnemers letterlijk door de modder gaan. Daarmee haalden zij fondsen op om slaven letterlijk uit het slijk te halen en te bevrijden.”

,,Het werd een fantastische dag. Robert, mijn echtgenoot, deed mee en ik heb hem aan de zijlijn aangemoedigd. Dit jaar is de MudRaise op zaterdag 24 juni en dan doe ik zelf ook mee!”

Op welk terrein kreeg het jaar een onverwachte wending?

,,Woorden zoals slavernij en mensenhandel klinken als termen uit de geschiedenis of lijken op begrippen uit een ander werelddeel, maar niets is minder waar. We hoeven maar naar Leeuwarden of Groningen te gaan en ontmoeten daar meisjes en vrouwen die uit Oost- Europa naar Nederland zijn verhandeld. We hebben daarom besloten om in 2019 ons werk uit te breiden naar Roemenië. Ik werd gevraagd mee te werken aan een vooronderzoek in dat land. Zo ging ik, na ruim zeven jaar, weer terug naar de Roemeense steden Boekarest en Cluj. Ik heb daar mijn oude netwerk opgezocht en heb met eigen ogen kunnen waarnemen hoe kwetsbaar de arme (vaak Roma) bevolking voor mensenhandel is.”

,,Het is belangrijk dat de Roemeense politie en overheid ondersteuning krijgt om meisjes en vrouwen te beschermen tegen de maffia die zich schuldig maakt aan mensenhandel.”

Als u enkele hoogtepunten uit 2018 moet noemen, waar komt u dan bij uit?

,,Het jaar begon in Rome met vrienden die mijn man en ik al meer dan dertig jaar kennen. Samen met hen vierden wij beiden ons 35-jarig huwelijk.”

,,Voor IJM heb ik gesproken in Denemarken, Spanje, Zwitserland en Zweden. In Zweden ontving ik namens IJM de Human Dignity Award, dankzij het indrukwekkende werk van mijn collega’s in het veld.”

,,Net voor de kerstdagen ben ik ook nog even terug geweest naar Libanon om heerlijk te wandelen en te eten met mijn moslim- en christenvrienden in het land waar gastvrijheid is uitgevonden.”

Waar heeft u zich het meest aan geërgerd in 2018?

,,Onwetendheid over misstanden in de wereld. Hoe kan het dat er op dit ogenblik meer slaven in de wereld zijn dan ooit in de geschiedenis? En waarom komt niet iedereen hiertegen in actie?”

En waar werd u blij van, wat heeft u verwonderd?

,,Iedere keer wanneer ik hoorde van nieuwe bevrijdingsacties. Zo was ik onder de indruk van het verhaal van Thaiyamma, slaaf in de houthakkerij in India. Ze was hoogzwanger toen zij uit slavernij werd bevrijd. De dag na haar bevrijding kreeg zij een bloedtransfusie, voor het eerst voelde zij haar ongeboren kind bewegen. Alsof het de vrijheid proefde, zo beschreef Thaiyamma het zelf.”

Een nieuw jaar biedt nieuwe kansen. Waar gaat u niet mee stoppen en wat is een goed voornemen? In uw privéleven en op het terrein van uw werk.

,,Ik zal altijd aandacht blijven geven aan familie en vrienden, gezellig eten, wandelen en leuke dingen doen. Ook zal ik alles op alles blijven zetten om Nederland te mobiliseren om de strijd tegen slavernij aan te gaan.”

Oudejaarsavond is een moment van stilstaan. Waar heeft u het glas op geheven?

,,Op de vrijheid! Het niet gehinderd worden in wat je zegt en doet. Omdat ik in Nederland ben geboren en van deze vrijheid mag genieten, heb ik daar het glas op geheven. Wat een voorrecht om mijn geloof uit te kunnen dragen, veilig over straat te lopen en te weten dat het recht ook voor mij geldt. Heden ten dage leven vier miljard mensen buiten de bescherming van de wetgeving. Vreselijk.”

,,Ik heb ouders heb die mij alle kansen gaven om mij te ontwikkelen, een echtgenoot heb die achter mij staat en dierbare vrienden die het beste in mij naar bovenhalen. Wat een voorrecht om elke dag die vrijheid te proeven, omdat Jezus mij waarlijk vrij heeft gekocht met zijn bloed.”

Een voorspelling tot slot. 2019 wordt het jaar waarin…

,,Wij als IJM nog meer slaven zullen bevrijden en nog meer lokale autoriteiten zullen trainen om slavernij voor eens en voor altijd de wereld uit te helpen.”

Als ik dit eind 2019 teruglees, dan hoop ik….

,,Dat er in Nederland en Europa meer aandacht is voor de problematiek rond mensenhandel. Dat wij hier in Nederland opmerkzaam zijn en moderne slavernij een halt toeroepen, door meer fair trade te kopen, op te letten wat voor kleding we dragen en wat we eten en door het financieel mogelijk te maken slavernij bij de bron aan te pakken door slaven te bevrijden en landen te veranderen.”