Persoon van het jaar: bevolking Jemen

Edwin Visser

Edwin Visser schreef vanuit Amman in Jordanië twee jaar lang voor het Goede Leven. Nu stopt hij en blikt nog één keer terug.

Vermoorde en gevangen gezette journalisten zijn uitgeroepen tot Persoon van het jaar 2018. En het Woord van het jaar is ‘blokkeerfries’ geworden. Dat zijn blijkbaar de mensen die er toe doen en volop aandacht verdienen. Maar als we verder kijken dan de bandbreedte van onze eigen belevingswereld, zijn er nog wel wat andere suggesties aan te dragen.

Het waren ook beelden van hongerende kinderen in Jemen die het beeld van 2018 bepaalden. Mijn ZOA-collega Corine Verdoold die al jaren in Jemen werkt, beschreef wat ze zag en voelde aan emoties toen ze op een dag een foto zag van een van deze kinderen: ‘Een en al ribbenkast. Opgezwollen buik. En het meest zorgwekkende aan de foto: die vervreemde blik in haar ogen. Een blik van: ik hoor niet meer bij deze wereld. Ik kan het niet meer aan.’ Misschien had juist dit kind Persoon van het jaar moeten worden. Het zou wel een postume erkenning geweest zijn, want een paar dagen later was het kind overleden.

Vergroting van macht

De oorlog in Jemen is een van de schrijnende voorbeelden van hoe machthebbers belust zijn op vergroting van hun macht. En om dat te realiseren is niets hun te wreed. De grootste slachtoffers zijn zij die hun leven lang al voortdurend aan het kortste eind trokken. En zelfs hun leven, het laatste en kostbaarste dat ze hebben, wordt hen afgenomen.

Wat mij in het afgelopen jaar vooral raakte, was dat slachtoffers van oorlogsgeweld echt niet anders zijn dan ieder ander ‘gewoon’ mens. Ze dromen van een goede toekomst voor hun gezin, hebben ambities voor een mooie baan. Ze hebben oprechte liefde voor elkaar en kunnen niet slapen wanneer een familielid gewond of vermist is. Ze willen niets liever dan een goede opleiding voor hun kinderen, een partner voor als ze ouder zijn, kinderen wanneer ze getrouwd zijn. Ze willen genieten van muziek, kunst, de natuur. Heel veel van al die idealen worden de grond in geboord, alleen maar omdat andere mensen, die veel meer macht hebben dan zij, nietsontziend hun desastreuze plannen uitvoeren.

Pijn en trauma’s

Het was bemoedigend om in 2018 in ieder geval iets te kunnen betekenen voor deze mensen. Zo kon ZOA Syrische vrouwen counseling aanbieden om de pijn en trauma’s in hun leven een beetje te verwerken. Andere vrouwen kregen een training in taal en wiskunde of leerden een ambacht zodat ze een eigen inkomen konden gaan verwerven. Anderen werden geholpen doordat hun vernielde huis werd opgeknapt en weer bewoonbaar werd gemaakt. Het was niet alleen die materiële hulp die het verschil maakte, maar juist ook de aandacht die we hadden voor hun verhalen.

Een andere bemoediging was om er voortdurend aan herinnerd te worden hoe zeer Jezus een zwak heeft voor deze mensen. En ook de wetenschap dat ooit deze wereld zal worden hersteld naar hoe zij oorspronkelijk was bedoeld: als een plek waar voor kwaad, onheil en onrecht geen plaats is.

In januari 2017 verscheen mijn eerste bijdrage in de rubriek Standplaats. Deze bijdrage is de laatste in het Goede Leven. Na twee jaar is het tijd voor iets anders. Er zullen zeker andere scribenten zijn die deze rubriek zullen blijven vullen. Het was een genoegen om elke vijf weken een luikje te openen naar het leven hier. De ene bijdrage kostte wat meer tijd en inspanning dan de andere. Maar per saldo overheerste een gevoel van dankbaarheid om lezers in Nederland iets te laten meebeleven van het Midden-Oosten.

En vooral om aandacht te vragen voor mensen die slachtoffer zijn van geweld, onrechtvaardigheid en armoede. We leven in een wereld vol ongelijkheid. Waarom krijgen zij zo veel te verduren? En hoe kan het toch dat de grootmachten van deze wereld vrij spel hebben ten koste van hen? Voor deze vragen bestaan gewoonweg geen bevredigende antwoorden.

Lijdende naaste

Omdat dit mijn laatste bijdrage is, mag u mijn naam best vergeten. Maar het zou fijn zijn als u de lijdende naaste in het Midden-Oosten (en daarbuiten) in gedachten en gebeden blijft herinneren.