Pastorale preses van de Protestantse Kerk die wil meedenken en meebidden

Lodewijk Born

2018 was het jaar dat voor ds. Saskia van Meggelen (51) een onverwachte wending kreeg: ze werd preses van de landelijke synode van de Protestantse Kerk in Nederland. Ze blikt terug en vooruit.

Saskia van Meggelen is geboren en getogen op een van de Zuid-Hollandse eilanden, in het dorp Zuidland. Breda is haar vierde gemeente. Ze is moeder van twee dochters die op weg zijn naar volwassenheid. ,,Ook dat is een mooi avontuur.” Ze is voorzitter van de generale synode van de Protestantse Kerk. ,,Een uitdagende leidinggevende taak die ik samen met de overige moderamenleden en met ondersteuning van de dienstenorganisatie mag doen. Daarnaast ben ik nog voor anderhalve dag predikant in de Protestantse Gemeente Breda.”

Toen het jaar 2018 begon, welke datum had u toen al rood omcirkeld?

,,Nog niet één eigenlijk, maar dat veranderde snel, toen mijn kandidatuur voor het presidiaat van de generale synode in zicht kwam, vrijdag 9 maart 2018 werd een dag om gespannen en verwachtingsvol naar uit te zien.”

Op welk terrein kreeg het jaar een onverwachte wending?

,,De verkiezing tot preses was die onverwachte wending in mijn leven. Alhoewel ik al enige tijd bestuurlijk actief ben binnen de kerk, had ik dit – op dit moment – voor mezelf niet bedacht. Ik heb wel even ruimte en tijd genomen om van alle kanten te bekijken of deze functie iets voor mij was. Het is een investering waardoor je leven behoorlijk op zijn kop komt te staan. Tegelijk staat de kerk in mijn leven zo hoog aangeschreven. Als die roept en – om het met oude woorden te zeggen – ‘mitsgaders God roept’, dan moet je van goede huize komen om het niet serieus te overwegen. Ik heb ja kunnen zeggen. En tot nu toe voel ik dat ik in dit ja ondersteund wordt, door God en mensen.”

Als u enkele hoogtepunten uit 2018 moet noemen, waar komt u dan bij uit?

,,Een van mijn eerste publieke optredens was voor mij heel leerzaam. In Tsjechië ontmoette ik protestantse kerkleiders uit heel Europa. Dat was verhelderend. In die landen hebben protestantse kerken al veel langer dan in ons land te maken met het feit dat zij een minderheidspositie innemen en toch hebben ze hun eigen, soms ook stevige identiteit. Dat geeft hoop voor de kerk in Nederland. Een minderheid vormen en toch een eigen, waardevolle inbreng hebben in het publieke domein. Daarom misschien ook het voorgaan in de Bethelkapel in Den Haag met het oog op het kinderpardon, wat ik zelf heb gedaan maar ook vele andere collega’s.”

,,Maar juist ook gewone bezigheden vind ik bijzonder. Ontmoetingen met predikanten en vrijwilligers in de kerk, het samen werken aan een toekomst voor de Protestantse Kerk. Er is zoveel goeds gaande, ontwikkelingen die veelbelovend en tegelijk spannend zijn. Omdat er keuzes gemaakt moeten worden die gevolgen hebben. Gaan bepaalde wissels om, of houden we het voorlopig nog zoals het was? Waar zetten we de komende jaren op in als het erom gaat nieuw elan te brengen binnen gemeenten, hen te helpen het vol te houden en zich voluit gemeente van Christus te voelen? Om daarover te mogen meedenken, daaraan bij te dragen, ontwikkelingen ook kritisch te volgen en zoveel mogelijk draagvlak te creëren, dat is wat mij dagelijks voldoening geeft.”

Waaraan heeft u zich het meest geërgerd in 2018?

,,Als het om de samenleving gaat: polariserend gedrag. Ook op sociale media. Verhuftering. En eerlijk gezegd, ook binnen de kerk kunnen leden soms ongenuanceerd hun mening geven. Berichten die half gelezen worden. Je probeert als leiding van de kerk zo zorgvuldig mogelijk tot besluiten te komen, rekening houdend met ieders eigenheid en met de breedte van de kerk. Dat er verschillend gedacht wordt en dat de uitkomst van een proces niet door iedereen kan worden gedeeld, begrijp ik en dat voel ik ook aan, maar de toon die daarbij soms gebruikt wordt… Tegelijk heb ik bij mezelf gemerkt: denk niet te gauw dat je een ander begrijpt. Investeer nog eens om verder te komen in het naar elkaar toegroeien. Als iemand u vraagt een mijl met hem te gaan, ga er twee…”

En waar werd u blij van, wat heeft u verwonderd?

,,Ik werd en word blij van alle inzet die er is in kerkelijke gemeenten en classes om samen kerk te zijn. Daar gaan vele, vele uren vrijwilligerswerk in zitten en mensen hebben dat er toch maar voor over. Ik heb daar grote bewondering voor. En in de samenleving: mensen die de handen uit de mouwen steken om anderen te helpen, om zich belangeloos in te zetten voor een goed doel, voor mensen uit hun buurt. Chapeau voor alle zachte krachten.”

Een nieuw jaar biedt nieuwe kansen. Waar gaat u niet mee stoppen en wat is een goed voornemen? In uw privéleven en op het terrein van uw werk.

,,Ik ga niet er niet mee ophouden mijn volle inzet te geven voor de kerk. Om het even marketingtechnisch te zeggen: laat ik mijn best doen om het merk Protestantse Kerk sterker te maken. Daarbij wil ik een pastorale preses zijn: luisteren, meevoelen, meedenken en meebidden. En uiteindelijk: meewerken aan besluiten die goed zijn voor heel de kerk en zoveel mogelijk kerkleden in het bijzonder. Ik probeer komend jaar wel wat meer balans te brengen tussen werk en privé, ik heb tenslotte ook familie die mijn aandacht nodig heeft. Iets van een sociaal leven hebben is toch wel belangrijk. Waar ik zeker mee door blijf gaan is zingen: maandagavond is mijn vaste kooravond, daar komt niemand aan!”

Oudejaarsavond is een moment van stilstaan. Waar gaat u het glas op heffen?

,,Ik hoop op liefde in mijn bestaan en in dat van mijn familie en vrienden. De liefde die alles verdraagt, alles bedekt, alles gelooft en alles hoopt (1 Korintiërs 13). Waar ik zelf in mag schuilen en wat mij dierbaar is, mij veilig weet.”

Een voorspelling tot slot. ‘2019. Wordt het jaar van…….

,,Tsjonge, dat is een moeilijke… Van de zachtmoedigheid? Van de duurzaamheid? Nee, laat ik het volgende noemen: we hadden een heel goede bespreking tijdens de laatste Generale Synode van november, waarin we als leden met elkaar het geloofsgesprek voerden met de Bijbel in het midden. Wat mij betreft wordt 2019 voor de kerk het jaar van het geloofsgesprek: het met elkaar delen, zonder oordeel, van elkaars geloofservaringen. En daardoor aan elkaar groeien, elkaar beter verstaan.”

Als ik dit eind volgend jaar teruglees, dan hoop ik….

,,Dan hoop ik dat er bestendigheid zichtbaar mag zijn in het werk dat ik heb verricht. En dat ik tevreden zal kunnen zijn met hoe het leven van mijn gezin er op dat moment uitziet.”

In het Goede Leven blikken mensen uit christelijk Nederland terug op het jaar 2018 en blikken vooruit naar 2019