Ook gij, Benima?

Tamarah Benima

Een paar jaar geleden keek een student journalistiek van de Amsterdamse Hogeschool me verbijsterd aan. Ik was gastdocent met als thema: Joodse onderwerpen in de media. „Jij hebt het moeilijker in het leven dan ik,” zei ik tegen hem. En vervolgde, toen hij me met grote, onbegrijpende ogen aankeek: „Ik hoef niemand te vertellen dat ik Jodin ben. Ik kan het voor me houden; dan heb ik van antisemitisme geen last. Maar jij kan jouw huidskleur (zwart) niet verbergen.”

Waarom hij zo geschokt was, kon ik niet achterhalen. Was het omdat ik zijn huidskleur benoemde? Was het omdat hij zich pas op dat moment realiseerde dat hij het racisme niet eenvoudig uit de weg kon gaan? Was het omdat hij zich opeens realiseerde dat antisemitisme voor mij voelt zoals racisme voor hem? Was het omdat ik hem ervan doordrong dat racisme altijd deel van zijn leven zou zijn? Of was het omdat hij zich ervan bewust werd dat hij een bepaalde manier machteloos was? Of alles bij elkaar en nog veel meer? De columnisten die als ‘rechts’ worden bestempeld, krijgen een hoop verbale ellende over zich heen (ik ben wat dat betreft een uitzondering, hoewel mijn als ‘rechts’ gebrandmerkte collegae niet rechtser zijn dan ik, vind ik zelf). Maar nu blijkt dat ook het gescheld en de bedreigingen die zwarte columnisten ten deel valt, verschrikkelijk zijn. Trouw-columniste Seada Nourhussen is het te veel geworden.

Dat het racisme in de Nederlandse samenleving diep zit, neem ik onmiddellijk aan. Toch wil ik die slag om de arm maken: niet alles wat als racisme wordt bestempeld, is het ook. Zoals niet alles wat als ongefundeerde angst voor de islam wordt aangemerkt (samengebracht onder die bespottelijke, door ayatollah Khomeiny gemunte term ‘islamofobie’) ongefundeerd is. En niet alles wat voor antisemitisme wordt uitgekreten, is antisemitisme. Maar dat Nederland een racisme-probleem heeft, kan niet worden ontkend. Hoe help ik mezelf van mijn stereotype blik af? Dat is de dringende vraag die ik mijzelf moet stellen? Ik heb nog geen antwoord.