Koekje van eigen deeg

Tamara Benima

Toeval bestaat niet. De komende weken ga ik me in het kader van een studie storten op Hermann Jellinek. Hij schreef een boek over Uriël Acosta (da Costa). Die vluchtte naar het zeventiende-eeuwse Amsterdam. Vanwege zijn ideeën werd hij door de rabbijnen van de Portugese Joden in de ban gedaan en pleegde uiteindelijk zelfmoord.

Zou Jim Acosta, de journalist van CNN, een verre afstammeling zijn van de familie van de tragische Uriël? Dat zou goed kunnen, want zijn vader vluchtte als kind uit Cuba; veel sefardische Joden emigreerden naar de Nieuwe Wereld. Van Donald Trump mag Acosta het Witte Huis niet meer in. Acosta stelt te veel onwelgevallige vragen. Vindt Trump. Althans, hij stoort zich aan de toon waarmee CNN-journalisten hun vragen stellen. Insinuerend. Vindt Trump. Bevooroordeeld. Vindt Trump. Geen recht doend aan de werkelijkheid. Vindt Trump. En verkeerd van toon.

Wat ik fascinerend vind, is dat het argument dat de laatste decennia in Europa vaak door ‘links’ werd ingebracht tegen ‘rechts’, namelijk ‘dat de toon van het debat niet deugt’, nu door Trump wordt gebruikt. Ook gefundeerde, op harde feiten gebaseerde kritiek van de rechterflank is lange tijd, voornamelijk door West-Europese, journalisten, opiniemakers en politici genegeerd, afgeserveerd of bestreden op grond van de ‘verkeerde toon’ waarop de critici deze brachten. Denk bijvoorbeeld aan de bejegening van Ayaan Hirsi Ali.

Of Jim Acosta nu een koekje van eigen deeg heeft gekregen, vind ik moeilijk te beoordelen. De vraag is: hoe heeft hij zich in de loop der jaren opgesteld? Heeft hij jaar in, jaar uit werkelijk ‘open vragen’ gesteld? Vragen waarin geen veroordeling of de ondersteuning van een standpunt door de journalist doorklinkt? De kwestie-Acosta is voor de tv-journalisten, waar ook ter wereld, een uitgelezen mogelijkheid om te onderzoeken hoezeer zij zich laten sturen door hun politieke opvattingen, en dat te veranderen. In Nederland zie ik degenen die baat zouden hebben bij deze reflectie dat echter nog niet doen.