Chileense bisschoppen: we hebben gefaald in onze pastorale opdracht

Frans Wijands

De Chileense bisschoppen gaan volop meewerken met de Chileense justitie om misbruikgevallen te onderzoeken en de schuldig bevonden daders te straffen. Dat is besloten na intensief beraad.

Vijf dagen lang hebben de 32 Chileense rooms-katholieke bisschoppen afgelopen week vergaderd over de aanpak van de misbruikschandalen door priesters en religieuzen in hun land. Ze geven in een lange verklaring en op een speciale site berouwvol toe dat ze volledig gefaald hebben in hun pastorale opdracht. ‘We hebben niet naar de slachtoffers geluisterd, we hebben ze niet geloofd en we hebben ze niet opgevangen en geholpen. Daarvoor passen nederige en oprechte excuses’, met als toevoeging dat het voortaan anders moet.

De Chileense bisschoppen gaan volop meewerken met de Chileense justitie om misbruikgevallen te onderzoeken en de schuldig bevonden daders te straffen. Er komt volgend jaar lente een uitgebreide ‘gedragscode’ voor de clerus, er moeten meer leken opgenomen worden in talrijke kerkelijke organisaties, er wordt alsnog bekeken hoe de slachtoffers schadeloos kunnen worden gesteld, en de bisschoppen hebben voor de toekomst volledige openheid toegezegd als er misbruikgevallen worden gemeld.

Namen

Op hun speciale site hebben de bisschoppen de namen van 42 priesters en één diaken gepubliceerd die inmiddels door wereldlijke of kerkelijke rechtbanken schuldig zijn bevonden en veroordeeld. Onder hen uiteraard pater Fernando Karadima door wiens misdadig gedrag de beerput open ging en een onthutsende reeks van misbruikgevallen bekend werd.

Paus Franciscus heeft daarin een dubbelrol gespeeld. Aanvankelijk deed hij beschuldigingen aan het adres van enkele Chileense bisschoppen af als ,,kwaadsprekerij”, maar nadat het Vaticaan de Chileense kerk doorlichtte herzag de paus zijn oordeel volledig en gaf hij opdracht de zaken tot op de bodem uit te zoeken. Drie Chileense bisschoppen zijn intussen op non-actief gesteld. De straf voor de tien diakens en de zeven priesters die door kerkelijke instanties veroordeeld zijn, is niet bekendgemaakt.

De Chileense bisschoppen geven volmondig toe dat zij in alle opzichten tekort zijn geschoten en daardoor medeschuldig aan het gekelderde vertrouwen in de Rooms-Katholieke Kerk.

Aan het hoofd van de Chileense kerkelijke commissie ter bestrijding van kindermisbruik neemt de advocate Ana Maria Celis Brunet de plaats in van bisschop Juan Gonzalez die onder verdenking staat van misbruik en het verzwijgen van misbruikgevallen door priesters. Ook de leiding van een speciale preventie-commissie komt in handen van een vrouw.

Bewijzen

Inmiddels worden ook in Honduras gevallen van misbruik gemeld maar bewijzen ontbreken vooralsnog. De Australische bisschoppen zijn – net als hun Chileense confraters – in een speciale plenaire vergadering bijeen gekomen om de aanbevelingen te bespreken die de speciale overheidscommissie inzake aanpak en preventie van misbruik heeft gedaan.

De Amerikaanse bisschoppen hebben naar aanleiding van misbruikgevallen in diverse Amerikaanse bisdommen – en het vertrek van kardinaal McCarrick – de slachtoffers geprezen voor hun moed om over hun trieste ervaringen te praten. Werden slachtoffers in het (recente) verleden vaak niet gehoord en zelfs weggehoond, nu worden ze opgeroepen om hun verhalen te vertellen.

Frans Wijnands is Vaticaankenner voor het Goede Leven.