Nieuwe ‘Vereniging voor Theologie’

Lodewijk Born

De vanzelfsprekende aanwezigheid van theologie in de samenleving en aan de academie is voorbij. Het overgebleven theologische landschap is versplinterd. Een nieuwe Vereniging voor Theologie (VVTh) springt in dat gat.

Het kersverse bestuur van de Vereniging voor Theologie bracht gisteren de plannen naar buiten. Het wil ‘een breed opgezet platform zijn, zonder confessionele scheidslijnen, bestemd voor academie en kerk, voor wetenschapper en predikant, pastor en docent levensbeschouwing, in Nederland en Vlaanderen’. Op steeds meer universiteiten is theologie in de afgelopen twee decennia verdreven naar de geesteswetenschappen. De vanzelfsprekende aanwezigheid ervan aan academia en in de samenleving is voorbij.

De initiatiefnemers menen echter dat ‘de theologie springlevend is’. Er is in de maatschappij – en ook in het publieke debat – wel degelijk ruimte en belangstelling voor. Het is vooral de vraag hoe je de verschillende stemmen en geluiden uit de theologische wereld samenkrijgt. Dat ontmoetingspunt wil de Vereniging voor Theologie zijn: een platform waar verschillende theologische stromingen elkaar kunnen ontmoeten en stimuleren en kennis uitwisselen. Zo zullen allerlei ontwikkelingen in kerk, theologie en samenleving eerder en beter gesignaleerd worden.

De vereniging stelt zich ook ten doel op die ontwikkelingen te reageren. ,,Er zitten protestantse en katholieke theologen in het bestuur. Dat is volgens ons ook nieuw, zo’n samenwerking”, aldus bestuurslid Elsbeth Gruteke-Vissia.

Gedachtegoed

Een van de doelstellingen is ook het bewaren, bestuderen en actualiseren van het gedachtegoed van prominente theologen uit het verleden. Over een theoloog als kerkvader Augustinus hoeven we ons geen zorgen te maken. Er zijn echter ook verenigingen die zich specifiek met één theoloog bezighouden, zoals met de hervormde theoloog Oepke Noordmans (1871-1956) en de Zwitserse theoloog Karl Barth (1886-1968). ,,Deze groepen hebben te maken met een teruglopend ledental. Het zou zonde zijn dat al die kennis verdwijnt. We willen dat komende generaties hier ook nog uit kunnen putten.” Het bestuur zet in ieder geval de deur open voor andere verenigingen. Die kunnen zich, mochten ze dat willen, voegen onder de paraplu van de nieuwe vereniging.

De VVTh hoopt ook een faciliterende en stimulerende rol te kunnen vervullen in het theologisch denken en het versterken van de onderlinge band tussen theologen in het Nederlandse taalgebied. De Vereniging organiseert elk jaar een breed theologisch congres. Het eerste is van 15 tot 17 januari 2019, in Museum Catharijneconvent.

Het bestuur van de Vereniging voor Theologie bestaat uit theologen uit academie, kerk en samenleving. De bestuursleden zijn prof. dr. Maarten Wisse, prof. dr. Arnold Huijgen, prof. dr. Stephan van Erp, prof. dr. Edward van ’t Slot, dr. Roshnee Ossewaarde-Lowtoo en drs. Elsbeth Gruteke-Vissia. Lid worden van de Vereniging kost 25 euro per jaar.

Vandaag is er een startbijeenkomst in The Streetfood Club (Janskerkhof 9), in Utrecht. ,,In het café naast het standbeeld van Willibrord. De missionaris waarmee de kerstening van de Nederlanden ooit begon. Het leek ons mooi om daar de start van de Vereniging voor Theologie te markeren.”

Aanmelden voor de Vereniging voor Theologie: www.vvth.org