Strijd tegen misbruik houdt hoogste prioriteit bij Vaticaan

Frans Wijnands

Paus Franciscus viel onlangs nogal bars uit op vragen over seksueel misbruik in de R.K.-Kerk. Het adviescollege van negen kardinalen K9 ruimt de scherven op door de strijd tegen misbruik als hoogste prioriteit te benoemen.

Vaticaanstad Voor paus en Vaticaan blijft het bestrijden van seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk onverminderd allerhoogste prioriteit. Ook binnen de zogenaamde K9, het college van negen kardinalen uit alle continenten dat de paus sinds zijn aantreden adviseert en helpt bij de hervorming van het kerkelijk bestuursapparaat, de Curie.

Mgr. Marcelo Semeraro is secretaris van dat kleine kardinalencollege en schreef daar een artikel over voor Il Regno, het veertiendaagse tijdschrift van de Priesters van het Heilig Hart van Jezus. De leden van deze congregatie werden aanvankelijk oblaten genoemd, maar zij veranderden hun naam in dehonanen, naar hun oprichter de Franse priester Léon Dehon.

Tegenwicht

Dat mgr. Semeraro – naast de vele andere hervormingspunten die op de K9-agenda staan – specifiek de strijd tegen seksueel misbruik noemt, lijkt als tegenwicht te moeten dienen voor die barse uitval van paus Franciscus in Chili toen hij de beschuldigingen tegen bisschop Barros ,,laster” noemde, maar waarvoor hij zich meteen excuseerde.

,,Dat siert hem”, reageerde de Duitse jezuïet Klaus Mertes (58) onlangs in het Duitse weekblad Die Zeit. ,,Harde bewijzen van seksueel misbruik zijn er doorgaans nauwelijks. Het is meestal het woord van het slachtoffer tegenover dat van de (vermoedelijke) dader.”

Mertes spreekt van een moeilijk dilemma: ,,Enerzijds kunnen de slachtoffers alleen maar hopen dat ze geloofd worden; anderzijds hebben de beschuldigden recht op een eerlijk onderzoek of proces.”

Volgens Mertes zijn veruit de meeste bekentenissen van slachtoffers zeer geloofwaardig. Een enkele keer niet. ,,Soms kun je iemand met de beste wil van de wereld niet geloven.”

Onthullingen

Klaus Mertes weet waarover hij praat. Als directeur van het Berlijnse Jezuïeten-Canisiuscollege bracht hij in 2010 naar buiten dat scholieren door geestelijken van zijn school seksueel misbruikt waren. Het was het begin van een vloedgolf aan schokkende onthullingen, overal in Duitsland.

In november vorig jaar kreeg Mertes van de sociaaldemocratische SPD de jaarprijs voor Burgermoed tijdens een bijeenkomst in Berlijn. Een zaal vol prominenten, scholieren, ouders en zelfs enkele slachtoffers. ,,Wat is er mis in ons land als je geprezen wordt voor iets vanzelfsprekends? Wat is er fout in de Rooms-Katholieke Kerk als wat ik gedaan heb nestbevuiling wordt genoemd?”

Mertes leek op weg om provinciaal overste van zijn orde te worden, maar vorige herfst werd hij naar het Zwarte Woud gestuurd om er een jezuïtencollege te leiden.

Pell

Behalve bisschop Barros wacht ook een kardinaal op vrijspraak of veroordeling. Maar dan door de wereldlijke justitie. Het gaat om de Australische kardinaal George Pell, lid van die K9 en tot voor kort hoofd van het nieuwe Vaticaanse ‘ministerie’ van Economische Zaken. De Australische Justitie onderzoekt al geruime tijd beschuldigingen tegen Pell, dat hij in zijn tijd als bisschop talloze gevallen van misbruik door priesters in de doofpot zou hebben gestopt. Ook zou hij zelf oneerbare handelingen met minderjarigen hebben verricht.

Pell heeft zijn sleutelfunctie in het Vaticaan neergelegd totdat de rechtbank uitspraak heeft gedaan. Zelf ontkent hij alles. In maart wordt in Australië de derde hoorzitting gehouden. Pell is het meest sprekende voorbeeld van eerder genoemd dilemma: zolang hij niet veroordeeld is blijft hij onschuldig. Maar het is anderzijds moeilijk te geloven dat tientallen, honderden slachtoffers hun getuigenissen verzonnen zouden hebben.