Nu ook stadsklooster in Leeuwarden

Dick Vos

Na steden als Amsterdam, Arnhem en Enschede heeft ook Leeuwarden binnenkort een hedendaags Stadsklooster. Jeannet en Lieuwe Bijleveld uit Kollumerzwaag hebben het initiatief genomen voor het ‘huis voor de stad’, dat de naam Jabixhûs heeft gekregen. Aan de Vijverstraat in Leeuwarden verbouwt het echtpaar de benedenverdieping van de voormalige Karel Doormanschool, een gebouw uit 1950.

Het ‘gebedsatelier’ is vrijwel klaar en liturgie wordt er al gevierd zo af en toe. Er wordt een eenvoudig gastenverblijf ingericht waar pelgrims terechtkunnen en een van de lokalen wordt ingericht voor groeps- en muziekactiviteiten. In de keuken zal gekookt kunnen worden voor en door grotere groepen. Het echtpaar zelf krijgt een eigen woongedeelte.

Het Jabixhûs wordt een huis ten dienste van de ‘mienskip’. Een huis dat verbinding en gemeenschap wil faciliteren en waarvan de ontwikkeling vooral afhankelijk gesteld wordt van de behoeften en vragen die van buitenaf komen. ,,Hoe dat gaat uitwerken, dat zal blijken”, stelt Jeannet Bijleveld. ,,Er hoeft niks en er kan veel, creativiteit is leidend. Als mensen uit de buurt bijvoorbeeld eens een straatmaaltijd willen houden, moet dat hier ook kunnen.”

Vormen van samenleven

De realisatie van het Jabixhûs past in de trend die de laatste jaren zichtbaar geworden is. Zowel in binnen- als buitenland, in de stad en op het platteland, ontwikkelen zich allerlei nieuwe vormen van christelijk samenleven. De gekozen vormen en doelstellingen lopen sterk uiteen, waarmee de invulling van het begrip ‘klooster’ steeds breder wordt. De invulling varieert van gebouwen waarin een grotere gemeenschap volgens een vast ritme bidt en werkt, tot plekken waar zich een gemeenschap vormt rond gebedsbijeenkomsten op vaste tijden. Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor het Stadsklooster zoals dat in het centrum van Groningen functioneert.

Nieuwe kloosters zijn gewoonlijk oecumenisch van opzet en de traditionele geloften van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid spelen er geen rol. Wel wordt steeds gebruikgemaakt van uiteenlopende elementen uit de christelijke traditie. Naast gemeenschapsvorming als oerchristelijk gegeven, is gastvrijheid gewoonlijk een vaste waarde op de opzet. Het Jabixhûs is na Nijkleaster in Jorwert – van start gegaan in 2012 – het tweede klooster nieuwe stijl in Friesland. Nijkleaster ontvouwde vorig jaar een miljoenen euro’s kostend plan om de boerderij Westerhûs, bij Hilaard, te verbouwen tot een permanente leefgemeenschap en plek waar pelgrims kunnen samenkomen. In de middeleeuwen telde Friesland zeker vijftig kloosters.