Moorlags splinter en de balk van PvdA en FNV

De Haagse week
Henk van der Laan

Lodewijk Asscher besloot om scherpe oppositie te voeren en partijvoorzitter Nelleke Vedelaar wil een linksere koers. Maar de PvdA is ook een bestuurspartij. Dus kon je er op wachten dat de partij deze koerswijziging als een boemerang terug zou krijgen.

Negatief middelpunt nu is het kersverse Kamerlid William Moorlag, van 2015 tot eind vorig jaar directeur van Alescon, een sociale werkvoorziening in Drenthe.

Sociale werkplaatsen zijn al tijden een dankbare bezuinigingspost. Tegelijk houden ze wel de taak om zoveel mogelijk mensen ‘met afstand op de arbeidsmarkt’ aan een werkplek te helpen. Alescon bedacht daarom in 2011 een list: er werd een uitzendbureau opgezet zodat vanuit daar ‘hun’ mensen goedkoper in dienst genomen konden worden. Geen fraaie constructie, maar beter dan thuis zitten – zo was de redenering. Vakcentrale FNV stapte echter naar de rechter en kreeg in november gelijk.

Probleem voor de PvdA. Asscher blaast hoog van de toren over opkomen voor sociaal zwakkeren en het bevorderen van ‘eerlijk werk’. Dat is niet te rijmen met een Kamerlid dat verantwoordelijk was voor een schijnconstructie bij een sociale werkplaats.

Medaille

Maar deze medaille heeft twee kanten. Ten eerste zijn de sociale werkplaatsen de verantwoordelijkheid van het ministerie van Sociale Zaken. En wie waren daar van 2012 en 2017 minister en staatssecretaris? Juist, de PvdA’ers Asscher en Jetta Klijnsma. Onder Klijnsma is er verder bezuinigd op de sociale werkplaatsen, zoals was afgesproken in het regeerakkoord. En daar is binnen de partij nooit opstand over ontstaan. Geen wonder dat Asscher aanvankelijk achter Moorlag bleef staan. De kwestie-Moorlag gaat ook over zijn beleid als minister.

Echt principieel is het PvdA-bestuur ook niet. De constructie was bekend, Alescon heeft er nooit stiekem over gedaan, en de partij plaatste Moorlag toch als nieuwkomer op plaats 9 van de kandidatenlijst. Nu lijkt het alsof de PvdA pas tegen schijnconstructies is als de rechter het afkeurt.

En dan de vreemde rol van de FNV. In 2011 werd onder meer de FNV geïnformeerd over de uitzendconstructie, maar stapte pas in 2016 naar de rechter. Die tikt in het vonnis de FNV op de vingers omdat de vakbond pas na vijf jaar bezwaar maakte, en wees mede om die reden ook de 100.000 euro die de FNV van Alescon claimde af.

Op de man

Dus als vakbonden en betrokken gemeenten als sinds 2011 wisten van de constructie en er positief over waren, kan je dan van Moorlag verwachten dat hij vier jaar later als nieuwkomer bij Alescon argwaan zou hebben?

De kwestie-Moorlag is een typisch ordinaire PvdA-ruzie waarbij de linkse idealisten en de centrum-linkse bestuursvleugel elkaar in de haren vliegen. En die ruzie wordt altijd op de man gespeeld, en dit keer is dat Moorlag. Die van geen wijken weet omdat de werkwijze waarvoor hij verantwoordelijk was, gesteund werd door partijleden en de vakbond en een uitvloeisel was van beleid dat mede door landelijke PvdA’ers doorgevoerd was.

Of Moorlag dit weet vol te houden is maar de vraag. Maar wie in de partij over de splinter in Moorlags oog begint, moet zichzelf wel afvragen hoe groot de balk in het eigen oog is.