Dit lied kende ik al toen ik baby was…

Jacomette de Blois

‘‘Dit lied kende ik al toen ik baby was”, zegt hij stralend als we Veilig in Jezus’ armen zingen. Zijn kinderen zijn hoogst verbaasd dat hun vader hier naar de kerk gaat. ‘Dat deed hij anders nooit’. Zijn vrouw weet nog wel dat haar man vroeger altijd met zijn ouders naar de kerk ging, maar zij samen zijn dat kerkspoor wat bijster geraakt.

Blijkbaar zongen ze bij hem thuis vroeger veel en heeft hij in de box al de vertrouwde klanken opgevangen. Ik zie het voor me. En al die ouders en onderwijzers, ook van de zondagsschool, die de ouderen van nu in hun kindertijd ingewijd hebben in de wereld van het geloof. In die geloofsopvoeding zijn er planken misgeslagen – zeker -, maar er is ook levensloopbestendig gebouwd.

Omdat muziek onze diepste lagen raakt en anders, veiliger opgeslagen wordt in ons brein dan woorden, merkt de man verrast dat hij dit lied zomaar meezingt. Het doet hem goed. De volgende zondagen is hij er weer.

Worsteling

,,Ik weet het niet”, zegt een andere dame. Als ik lees ‘God zal alle dingen doen meewerken ten goede’, schudt ze duidelijk nee. Dat gaat haar te ver, in ieder geval is zij zover nog niet. Ze heeft als levenslang gehandicapte vrouw aan den lijve ervaren dat gebeden niet verhoord werden en ze worstelt met God en met zichzelf. Als we avondmaal vieren neemt en eet ze brood in wijn gedompeld, het emotioneert haar.

Het is bijzonder om mee te maken hoe oecumenisch de meeste oudere mensen gaan geloven en zo helder onderscheiden waar het op aan komt. Ik vergeet nooit hoe een 93-jarige katholieke vrouw bij een avondmaalsviering vertelde hoe dankbaar ze was dat ze ‘de communie’ krijgt van een dominee. Haar broer was zeventig jaar geleden getrouwd met een protestants meisje en haar vader had hem nooit meer willen zien. Haar moeder en zij gingen stiekem naar haar broer en schoonzus. ‘Het waren m’n liefste broer en m’n liefste schoonzus’. Maar de breuk heeft ze nooit kunnen verwerken, tot die zondag.

Zo divers als de populatie bewoners van een zorginstelling is, zo divers is hun geloofs- en levensgeschiedenis. Ik vind het heel belangrijk ook dit stuk van het leven van huisgenoten te leren kennen.

Opgehaald

Als er nog een band met de wijkgemeente is, doet het goed als de dominee of andere bekenden uit de gemeente blijven komen. Het is fijn als iemand nog opgehaald kan worden voor de zondagse dienst in zijn of haar eigen kerk. Voor anderen is een dienst in het huis een uitkomst!

Maar soms wordt het helemaal anders. ,,Kerk zegt me niks meer”, zegt een voormalig trouwe kerkganger, ,,maar God wel. Ik praat veel met Hem en dan zeg ik ook wel eens: God wordt het niet eens tijd? Mijn schoonzus is al gehaald, ik ben blij voor haar. Met die picolo aan de overkant praat ik veel. Hij heeft het altijd over de oorlog, hij wil soms uit het raam springen, maar dan zeg ik, je hebt het leven van God gekregen, Hij komt je ook wel een keer halen. Wanneer weet ik ook niet.”

Een mens is nooit te oud om te leren. Nieuwe inzichten uit onderzoek naar het seniorenbrein, ook het brein waar een vorm van dementie zich heeft ingevreten, laten zien dat deze oude wijsheid wel degelijk waar is. Op de Bijbelgesprekskringen zeggen mensen wekelijks verwonderd dat ze nu eindelijk teksten begrijpen en nieuwe dingen horen, juist in het gesprek.

Veel zorgmedewerkers verwarren de Bijbelgesprekskring met de levensverhalenkring. Eigenlijk komt het ook op hetzelfde neer, zei een collega me laatst: ,,De Bijbel is toch een levensboek?”

Elkaar nodig

‘Ouderen zullen dromen dromen en jongeren gezichten zien’. Alle generaties ontvangen Gods gulle perspectief en hebben elkaar hierin ook nodig. Ouderen veren op als een kinderkoor de dienst opluistert en niet alleen vanwege de schattigheid van de kinderen. Veel ouderen doet het pijn dat hun eigen kinderen het geloof niet delen.

Deze dienst met de kinderen gaat over de gelijkenis van het zaad. Spontaan roept iemand als de kinderen zingen: ,,Als het zaad op de weg valt, waait het later heus wel weer de goede kant op.”

Ds. Jacomette de Blois is geestelijk verzorger in de Antonius Hof in Bussum. Ze schrijft voor het Goede Leven een korte serie waarin zingevingsvragen aan de orde komen vanuit het alledaagse leven in de ouderenzorg. Reacties: jacomette.deblois@hccnet.nl