Trump en de Republikeinen tegenover elkaar

Frans Wijnands

Hoewel de Republikeinen zowel in de Senaat als het Huis van Afgevaardigden de meerderheid hebben, is de partij niet in feeststemming. ‘Hun’ president, Donald Trump, zorgt door zijn eigengereide optreden voor een grimmige sfeer.

Wij werken niet voor de president, wij werken voor het Amerikaanse volk.” Stevige woorden van de Republikeinse senator Tim Scott van Arizona. En hij is niet de enige Republikeinse parlementariër die openlijk kritiek heeft op het ordeloze, gevaarlijk impulsieve gedrag van president Donald Trump.

Vooral de tweets die Trump zonder overleg met wie dan ook verstuurt, zetten kwaad bloed. Een toenemend aantal Republikeinen is het presidentiële gevit op ‘mijn’ senatoren meer dan zat. Niet onbegrijpelijk, als je eigen president en partijgenoot bluft dat hij zelf alles beter kan.

Sancties

Trump ondertekende afgelopen week tegen zijn zin een wet waarin het Congres extra sancties tegen Rusland oplegt. Trump geeft het Congres daarom nu de schuld van het feit dat de betrekkingen met Moskou op een gevaarlijk dieptepunt zijn beland.

,,Ik denk dat de president nog niet veel ervaring heeft met de werkwijze van de Senaat. Hij heeft een zware job. Hij wordt verondersteld zijn werk goed te doen en ons óns werk te laten doen”, zei John Cornyn, senator uit Texas met enig cynisme.

In de Republikeinse (meerderheids)fractie van de Senaat is vooral grote ontevredenheid over de manier waarop Trump zijn minister van Justitie, Jeff Sessions – een trouwe Trumpfan van het eerste uur – de afgelopen weken herhaaldelijk publiekelijk voor schut zette door hem zwak en te weinig doortastend te noemen.

Bescherming

In een zeldzame actie van samenwerking hebben een Republikeinse en een Democratische senator nu een wetsontwerp voorgelegd waarin het onmogelijk wordt gemaakt dat de president op eigen houtje Robert Mueller kan ontslaan.

Deze speciale aanklager is aangesteld om de vermeende relaties tussen het Trump-team en de Russische overheid te onderzoeken. Het gaat om de vraag of, en in hoeverre, de Russen zich – met medeweten van het campagneteam van Trump – hebben bemoeid met het verloop van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat de parlementariërs een wettelijke bescherming van Mueller noodzakelijk achten, is op zichzelf al ernstig te noemen.

Het is langzamerhand wel duidelijk – voor zover het dat al niet was voordat hij gekozen werd – dat Trump een hekel heeft aan het parlementair-democratische proces, dat hij van het grondwettelijk onderscheid tussen wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht eigenlijk niet wil weten.

Hij beschouwt iedereen als personeel dat hij de mantel kan uitvegen of kan ontslaan. Trump stelt zich graag boven de wet. Het gaat tenslotte om hém alleen… En het goedgelovige volk kan hem eigenlijk gestolen worden.

Liegen

Trump voelt zich op dit moment nog gesteund door de meerderheid van zijn kiezers, ook al is zijn populariteitsscore deze week naar een ongekend dieptepunt gezakt: slechts 33 procent van de Amerikanen staat nog achter zijn beleid.

Sinds hij president is heeft Trump aantoonbaar honderden onjuiste dingen gezegd en heeft hij talloze keren gelogen.

Zoals deze week nog twee keer door glashard te beweren dat de Mexicaanse president en het hoofd van de landelijke organisatie van scouts hem hadden gebeld. Dat was niet het geval. Arme woordvoerders die dat moeten afdoen als ‘grapjes’, ‘vergissingen’ of ‘misverstandjes’.

Het is dieptreurig dat de werkwijze van de president van de Verenigde Staten met drie woorden kan worden getypeerd: liegen, bedriegen en bedreigen.